Eigenwoningschuld; overgangsrecht

De Kennisgroep onroerende zaken heeft een vraag beantwoord over de werking van de inkortingsregeling voor het overgangsrecht van bestaande eigenwoningschulden.

In dit themanummer bespreken we de kapitaalverzekering eigen woning (KEW) spaarrekening eigen woning (SEW) en het beleggingsrecht eigen woning (BEW). Deze producten konden tot 1 april 2013 worden afgesloten. Een KEW/SEW/BEW die tot die datum is afgesloten, kan worden voortgezet onder overgangsrecht. Dat betekent dat het product in de opbouwfase niet in box 3, maar in box 1 valt zonder dat er belasting over hoeft te worden betaald. Onder voorwaarden is ook de uitkering belastingvrij.

In het vervolg van dit themanummer hebben we het over een KEW, waarmee we ook de SEW en BEW bedoelen.

Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals:

Wat zijn de voorwaarden voor het gebruikmaken van de uitkeringsvrijstelling bij de uitkering van een KEW, SEW of BEW, rekening houdend met de geldende goedkeuringen, en wat zijn de mogelijke gevolgen van verhuizen, echtscheiding en overlijden voor de KEW, SEW of BEW?

Een eigenwoningschuld van vóór 2013 valt onder het overgangsrecht. Het is dan een ‘bestaande eigenwoningschuld’ (BEWS) zonder fiscale aflossingsplicht. Een BEWS blijft 30 jaar lang in box 1, als er niets verandert. Ook als iemand verhuist, kan de BEWS meegenomen worden naar een nieuwe woning. Toch ligt het genuanceerder: een BEWS kan niet altijd ‘herleven’ als hij een tijdje in box 3 heeft gezeten. Dat bevestigt de kennisgroep in een nieuw standpunt (KGS)

Ik heb een vraag omtrent de nieuwe fiscale regels en de bestaande hypotheken. Blijven de fiscale regels van de bestaande hypotheken van voor 1-1-2013 geëerbiedigd? M.a.w. kan je na 1-4-2013 nog steeds een hypotheek wijzigen op basis van de "oude" fiscale regels?

De Kennisgroep onroerende zaken heeft de vraag beantwoord wat de fiscale gevolgen zijn als een belastingplichtige zijn bestaande eigenwoningschuld in het verleden deels heeft afgelost en hij vervolgens zijn bestaande eigenwoningschuld en eigenwoningschuld oversluit en een nieuwe schuld voor verbouwing aangaat.

Op 28 mei 2025 publiceerde de Kennisgroep onroerende zaken een standpunt over een annuïtaire lening die deels bestaat uit een bestaande eigenwoningschuld en deels uit een nieuwe eigenwoningschuld. Het standpunt beantwoordt twee vragen: is de aflossingscomponent vrijelijk toe te wijzen aan het deel van de lening dat een nieuwe eigenwoningschuld is? En als dat niet zo is: herleeft dan het afgeloste BEWS-deel?
We vatten de (motivaties van de) antwoorden op deze vragen in dit artikel samen.

Sinds 2013 is een eigenwoningschuld (EWS): een schuld die is aangegaan voor de verwerving, verbetering of onderhoud van de eigen woning en die volgens een contractueel aflossingsschema ten minste annuitair (dus annuitair of lineair) in maximaal 360 maanden wordt afgelost. Er is dus sprake van een aflossingseis. Daarnaast moet rekening gehouden worden met een eventuele eigenwoningreserve of aflossingsstand.

In dit themanummer bespreken we de aflossingseis en de aflossingsstand. De situatie dat een klant voor 2013 al een EWS heeft (gehad) behandelen we hier niet. Hierover verschijnt een apart themanummer. Ook de situatie dat partners met een verschillend een eigenwoningverleden samen een woning kopen en hiervoor een EWS aangaan, behandelen we hier niet. Hierover verschijnt een apart themanummer.

Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals:

Wat zijn de gevolgen als niet voldaan wordt aan de aflossingseis en wat zijn de gevolgen als de aflossingsstand niet wordt toegepast en welke mogelijkheden zijn er om deze gevolgen teniet te doen?

Als klanten gaan scheiden (of uit elkaar gaan in het geval van samenwoners) speelt de gezamenlijke eigen woning en de bijbehorende eigenwoningschuld (EWS) een grote rol. Zowel fiscaal als juridisch moeten partners de woning en de bijbehorende EWS formeel verdelen.

Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals:

Wat zijn de gevolgen van echtscheiding/ relatiebreuk voor de eigenwoningschuld van beide ex-partners in zowel de situatie dat de gemeenschappelijke woning wordt verkocht als dat een van ex-partners wordt uitgekocht?

Wat is een verblijvingsbeding?
Een verblijvingsbeding is een bepaling in een notarieel samenlevingsovereenkomst, waarin wordt afgesproken dat de gezamenlijke bezittingen bij het overlijden van één van de partners automatisch toekomen aan de langstlevende partner. Veelal gaat het om gezamenlijke bezittingen, zoals:

• Een gezamenlijke woning;
• De inboedel;
• De auto;
• De gezamenlijke rekeningen.

Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals:

Wat zijn de gevolgen van overlijden van een partner als partners een verblijvingsbeding in hun samenlevingsovereenkomst hebben opgenomen en wat zijn de gevolgen als partners een overnamebeding hebben opgenomen?

In dit themanummer leggen we uit welke kosten met betrekking tot de eigen woning aftrekbaar zijn. De bekendste aftrekpost is natuurlijk de rente over de eigenwoningschuld (EWS). Maar daarnaast zijn er diverse andere aftrekbare kosten. Ook zijn er bepaalde valkuilen bij aftrekposten of in specifieke situaties, die we in dit thema benoemen.

Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals:

Welke kosten met betrekking tot de eigen woning zijn aftrekbaar en welke voorwaarden gelden hiervoor zowel bij de aankoop van een bestaande woning als een nieuwbouwwoning of een appartementsrecht?

Een dynamisch kennisdocument met vakinfo over 'Heffingskortingen'. Dit document wordt geregeld bijgewerkt, zodat informatie actueel blijft. Handig als naslag, of om uw vakkennis op te frissen.

Belang juist tarief overdrachtsbelasting

Als je een financieringsopzet maakt voor de klant die een bestaande woning koopt, is de overdrachtsbelasting een onderdeel van de kosten koper. Daarom is het van belang te weten welk tarief overdrachtsbelasting in zijn specifieke geval geldt.
Let wel: voor nieuwbouwwoningen geldt een omzetbelasting en daarom geen overdrachtsbelasting.

In dit themanummer vatten we de hoofdlijnen van de overdrachtsbelasting uit. Let wel: er zijn diverse uitzonderingen of bijzondere situaties, die hier niet behandeld worden.

Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals:

Hoe wordt de hoogte van de verschuldigde overdrachtsbelasting berekend en welke mogelijkheden zijn er om de startersvrijstelling te optimaliseren?