MijnFintool

Nieuws

Vertrouwen op koopwoningmarkt daalt, extra leenruimte helpt starters beperkt

Het vertrouwen in de koopwoningmarkt daalde in het derde kwartaal van 2026 voor het zevende kwartaal op rij. Het aantal hypotheektoekenningen bleef in de eerste negen maanden vrijwel gelijk aan dat van een jaar eerder. Voor starters blijft de vraag hoeveel woning zij met hun budget kunnen kopen. Hogere rente drukt de leencapaciteit, terwijl extra leenruimte bij een gelijkblijvend woningaanbod volgens het CPB voor een belangrijk deel in hogere woningprijzen terechtkomt.

Hogere rente drukt vooral de leenruimte bij modaal inkomen
Volgens de Monitor Koopwoningmarkt van de TU Delft werden in de eerste drie kwartalen van 2026 circa 294.000 hypotheken toegekend, tegenover 296.900 in dezelfde periode van 2025. Het aandeel toekenningen voor nieuwbouw daalde van 8% naar 6%. De gemiddelde rente op nieuw afgesloten hypotheken liep op tot 3,93%. In de berekeningen bij de monitor daalde de maximale leencapaciteit bij een modaal inkomen met bijna 11%, tegenover circa 5% bij tweemaal modaal.

Bestaande koopwoningen waren in het derde kwartaal 3,3% duurder dan een jaar eerder. De prijsstijging zwakte verder af en kopers boden minder vaak en minder fors over. In datzelfde kwartaal steeg het aantal hypotheekaanvragen van doorstromers met 15% ten opzichte van een jaar eerder. Bij starters was dat ongeveer 2%.

CPB ziet voordeel vooral bij bestaande eigenaren
Ruimere leennormen kunnen een individuele starter helpen om een duurdere woning te kopen. Als veel kopers meer kunnen lenen en het woningaanbod gelijk blijft, neemt volgens het CPB de concurrentie toe. Starters betalen dan meer en sluiten een hogere hypotheek af. Daardoor zijn ze per saldo nauwelijks beter af. Het voordeel komt vooral terecht bij bestaande eigenaren, van wie de woning in waarde stijgt. Als het woningaanbod op langere termijn groeit, kunnen toekomstige starters wél profiteren.

Ook bij nieuwbouw ziet het CPB een afweging. Gemeentelijke eisen voor sociale huur of betaalbare koop kunnen woningen toegankelijker maken, maar ook de opbrengsten van projecten drukken. Vooral op locaties waar het bestaande grondgebruik veel waard is, kunnen plannen daardoor onrendabel worden en worden uitgesteld of geschrapt. De publicatie bundelt inzichten uit eerder CPB-onderzoek.

Wat betekent dit voor het hypotheekadvies?
Bereken voor starters zowel de maximale hypotheek als het biedbudget dat past bij hun gewenste maandlast en beschikbare eigen middelen. Laat bij een aankoop rond de jaarwisseling zien wat een verandering in rente of leennormen concreet doet met dat budget. Vergelijk bij doorstromers de maandlasten met en zonder verhuisregeling en controleer welk leningdeel tegen welke rente kan worden meegenomen. Neem bij klanten die binnenkort met pensioen gaan ook de leencapaciteit op basis van hun pensioeninkomen mee.

Bron: HDN en CPB

Modules & dossiers

Opvoerdatum

15 nov 2026

Laatst gewijzigd

16 nov 2026

Reacties

Er zijn (nog) geen reacties op dit artikel

Graag eerst inloggen om deze pagina te bekijken.

Professionele onderbouwing van jouw klantdossier

Combineer de snelheid van onze specifiek op Nederlandse wet- en regelgeving getrainde AI met de diepgaande expertise van vakspecialisten. Fintool biedt de zekerheid van een altijd vakkundig onderbouwd dossier.
Lees verder

Fintool bv © 2003/2026. Alle rechten voorbehouden.
Lees graag de leveringsvoorwaarden en het privacy reglement.

1
1