Het is voor pensioenfondsen lastig tegelijk beleggingsrisico te nemen én het renterisico af te dekken. Het nemen van beleggingsrisico is nodig om de pensioenen betaalbaar te houden. Het afdekken van renterisico voorkomt dat het pensioen tegenvalt als de rente laag is. De vraag welk pensioenstelsel deze beide aspecten het beste kan combineren is actueel door de discussie over de toekomst van het Nederlandse stelsel.

In een publicatie van het CPB worden mogelijke transitiepaden voor afschaffing van de doorsnee­systematiek binnen de huidige uitkeringsovereenkomst geschetst. De doorsneesystematiek, waarin de premie en de opbouw van rechten (in % van het pensioengevend loon) voor alle deelnemers gelijk zijn, negeert het verschil in beleggingshorizon tussen inleg op jonge leeftijd en inleg op latere leeftijd. Dit leidt tot herverdeling, verstoring van de arbeidsmarkt en bemoeilijkt ruimere keuzevrijheid bij de inleg. Een overgang van de doorsneesystematiek naar degressieve opbouw leidt tot een hiaat in de pensioenopbouw van bestaande deelnemers, met name voor die rond middelbare leeftijd.

De studiegroep duurzame groei (SDG) rapporteert over mogelijke beleidshervormingen in de volgende kabinetsperiode. Als onderdeel van deze studiegroep heeft de werkgroep woningmarkt vier varianten uitgewerkt die bestaan uit maatregelen in de koop- en huursector. Op verzoek van de werkgroep woningmarkt hebben het CPB en het PBL de varianten doorgerekend, volgens dezelfde methode als in Kansrijk woonbeleid. Het PBL heeft een inschatting gemaakt van de gevolgen van de varianten voor betaalrisico’s van huurders en vermogensrisico’s van kopers in 2021.

In 2012 en 2013 zijn er substantiële maatregelen genomen om de omvang van de hypotheekrenteaftrek te beperken. In een CPB studie wordt verklaard waarom er op dat moment wel voldoende draagvlak voor beperkende maatregelen was, terwijl deze maatregelen politiek lang onbespreekbaar waren, ondanks de vele rapporten van deskundigen. De omvang van de hypotheekrenteaftrek is sinds 1990 verviervoudigd met substantiële effecten op de huizenmarkt. Dit document bespreekt ook de achterliggende oorzaken van deze toename.

De Europese bankensector staat nog steeds bloot aan risico’s, omdat het Europese raamwerk voor banken nog gaten vertoont. Daarnaast zorgt het langdurige ruime monetaire beleid van de ECB samen met de aanhoudend lage rente voor nieuwe economische risico’s. Ook kan een nieuwe internationale standaardisatie van risico’s van hypotheken leiden tot een daling van het aantal verstrekte hypotheken in Nederland. Dat concludeert het CPB in zijn jaarlijkse Financiële Risicorapportage.

PBL en CPB hebben maatregelen doorgerekend op het gebied van de huur- en huurprijsregulering, het domein van de woningcorporaties, de hypotheekrenteaftrek, de overdrachtsbelasting en het eigenwoningforfait. Hervorming van het Nederlandse woonbeleid kan grote doelmatigheidswinsten opleveren.

In ontwikkelde landen vormen huizenmarkten een belangrijk onderdeel van de economie. Beleidsmakers hebben daarom analyses nodig die kunnen helpen om recente ontwikkelingen op de huizenmarkt te onderkennen.

Het ministerie van SZW heeft het Centraal Planbureau verzocht om in te gaan op de gevolgen van een aanpassing van het wettelijk minimumloon voor de werkgelegenheid. Deze notitie gaat in op de werkgelegenheidseffecten van een wml op basis van het uurloon en het toepassen van ditzelfde minimumuurloon op werknemers die volgens stukloon betaald krijgen.

Directeur-grootaandeelhouders (DGA’s) zijn gevoelig voor fiscale prikkels. Ze betalen belasting over hun winst (vennootschapsbelasting (Vpb)), hun arbeidsinkomen (box 1) en hun kapitaalinkomen (box 2). Deze laatste belasting kan worden uitgesteld. Dit stelt CPB in een discussion paper.

Het CPB heeft een (Engelstalig) onderzoek gepubliceerd over het effect van ‘onder water’ staan en ‘onder water’ raken op de mobiliteit van huishoudens in de periode 2006-2012. Bepaalde huishoudens hebben in de onderzochte periode te maken gekregen met een hypotheekschuld die hoger is dan de waarde van hun huis.